
ตามคตินิยมของคนไทย สีที่เป็นมงคลจะเป็นสีที่สดสวย มองดูแล้วสบายตาสบายใจ ฉะนั้นในงานมงคลจึงห้ามแต่งสีที่ดูแล้วเศร้าหรือหดหู่ใจ เช่น ห้ามแต่งสีม่วงและสีดำ ไปในงานแต่งงาน หรือแม้แต่ไปเยี่ยมคนเจ็บไข้ ได้ ป่วยที่มีอาการหนัก นอกจากนี้ สีบางสีที่ใช้ประจำวัน ก็มีทั้งสีที่ถูกโฉลก คือ เป็นมงคลและไม่เป็นมงคลเพราะสีของบางวันเป็นสีกาลกิณีกับผู้ที่เกิดในวันนั้นๆ จะขอเปรียบเทียบให้เห็นสี ที่เป็นมงคลและไม่เป็นมงคลดังต่อไปนี้
วันอาทิตย์ ? ตามปกติใช้สีแดง ถ้าจะใช้สีอื่น ก็ควรเป็นสีเขียวซึ่งเป็นศรี และสีชมพูเป็นเดช ส่วนสีฟ้า และสีน้ำเงินห้ามขาดเพราะเป็นสีกาลกรรณี
วันจันทร์ ? ตามปกติใช้สีเหลือง สีเขียวเป็นเดช สีดำเป็นศรี ห้ามใช้สีส้ม
วันอังคาร ? ตามปกติใช้สีชมพู สีดำเป็นเดช สีเหลืองเป็นศรี ห้ามใช้สีขาว สีเงิน
วันพุธ ? ตามปกติใช้สีเขียว สีเหลืองเป็นเดช สีม่วงเป็นศรี ห้ามใช้สีชมพูและสีม่วงแดง
วันพฤหัสบดี ? ตามปกติใช้สีแสด สีน้ำเงินเป็นเดช สีส้มเป็นศรี ห้ามใช้สีดำ สีม่วงคล้ำ หรือสีน้ำเงินเข้ม
วันศุกร์ ? ตามปกติใช้สีฟ้าหรือสีคราม สีขาวเป็นเดช สีชมพูเป็นศรี ห้ามใช้สีม่วงเม็ดมะปราง
วันเสาร์ ? ตามปกติใช้สีดำ สีม่วงเป็นเดช สีน้ำเงินเป็นศรี ห้ามใช้สีเขียวทุกชนิด
ถ้าถือตามหลักนี้ การใช้สีประจำวันหรือสีประจำวันเกิดก็มีให้เลือกถึง 3 สี เพราะสีที่เป็นเดช หรือเป็นศรี ก็ส่งเสริมสง่าราศี ให้แก่ผู้ใช้ทั้งสิ้น ส่วนสีที่ไม่ดีหรือเป็นกาลกิณีก็ไม่ควรใช้
ประเพณีการแต่งกายไว้ทุกข์ และสีไว้ทุกข์
ประเพณีการแต่งกายไว้ทุกข์ ของคนไทยในสมัยโบราณ ใช้เสื้อผ้าที่มีสีต่างกัน ตามลำดับของอายุ ของเครือญาติ และความเคารพนับถือรักใคร่ สีที่ใช้มีอยู่หลายสี คือ สีดำ สีขาว และสีม่วงแก่ หรือน้ำเงินแก่ ตามปกติแล้ว ถือเป็นธรรมเนียมว่า ผู้ที่จะแต่งกายสีดำ จะต้องเป็นผู้ที่อายุ แก่กว่าผู้ตาย ส่วนสีม่วงแก่ หรือสีน้ำเงินแก่นั้น เป็นสีที่ใช้ได้ทั่วๆไป สำหรับผู้ที่มิได้เป็นญาติกับผู้ตาย
ในบางกรณีการแต่งสีขาวก็มีข้อยกเว้น เช่นเมื่อครั้งรัชกาลที่ 1 พ.ศ.2351 พระราชทานเพลิงพระศพ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ กรมขุนศรีสุนทรเทพ ในครั้งในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ทรงภูษาลายพื้น ขาวทุกวัน ดำรัสว่า ” ลูกคนนี้รักมาก ต้องนุ่งขาวให้ ” ต่อมาในรัชกาลที่ 3 เมื่องานพระเมรุพระเจ้าลูกยาเธอ กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ พ.ศ.2388 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระภูษาขาวอีกเหมือนกัน เพราะพระราช ธิดา พระองค์นี้เป็นที่ทรงพระเสน่หา ของพระราชบิดา ฉะนั้น สีขาวที่ใช้ในการไว้ทุกข์ จึงเป็นสีที่แสดงความรัก ความอาลัยได้อีกอย่างหนึ่ง
นอกจากนี้ ตามประเพณีไทยโบราณผู้ที่จะไปเฝ้าพระบรมศพที่พระมหาปราสาททุกคนจะต้องนุ่งขาวไม่มีใครแต่งดำ
ในสมัยรัชกาลที่ 4 มีเรื่องกล่าวว่า เมื่อครั้งพระราชทานเพลิงพระศพสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจันทรมณฑล (18 กุมภาพันธ์ 2406) โปรดฯ ให้พระบรมวงศานุวงศ์และข้าทูลละอองธุลีพระบาทนุ่งผ้าดำเป็นการไว้ทุกข์ ภาย หลัง มีผู้เห็นชอบ ได้ถือเป็นธรรมเนียมสืบมา และถือต่อกันมาอีกว่า ถ้าเป็นแต่ทุกข์โศกเล็กน้อย หรือผู้น้อยล่วงลับไป ผู้ที่มีอายุแก่กว่า ก็ไว้ทุกข์เป็นการสังเขป ใช้ผ้าดำกว้างประมาณ 6-7 นิ้ว พันแขนซ้าย ในปัจจุบันได้ถือว่า การแต่งกายสีดำเป็นสีไว้ทุกข์โดยทั่วๆไป









