การไหว้พระจันทร์ เป็นประเพณีที่ชาวจีนถือปฏิบัติสืบต่อกันมานับพันปี ซึ่งมีตำนานเล่าขานเกี่ยวกับวันไหว้พระจันทร์ต่างๆ มากมาย ส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องของ เทพธิดาฉางเอ๋อเหินสู่ดวงจันทร์ และ กระต่ายบนดวงจันทร์ ซึ่งจะมีขึ้นในคืนวันเพ็ญเดือน 8 ตามปฏิทินจันทรคติ และในปีนี้ตรงกับวันที่ 15 กันยายน 2559 นั่นเอง
วันไหว้พระจันทร์
เป็นวันที่พระจันทร์ส่องแสงงดงามที่สุด และเต็มดวงที่สุด
ชาวจีนจึงให้พระจันทร์เป็นสัญลักษณ์ของความสวยงาม
เป็นสื่อกลางของการคิดถึงซึ่งกันและกัน เมื่อคนในครอบครัวจากบ้านเกิดไปไกล
เมื่อคิดถึงครอบครัวก็ให้แหงนมองดวงจันทร์ ส่งความรู้สึกที่ดีและความคิดถึงให้กันผ่านดวงจันทร์
นอกจากนี้ยังถือได้ว่า “วันไหว้พระจันทร์”
เป็นวันที่คนในครอบครัวจะได้แสดงความสามัคคีกัน
และได้ชมดวงจันทร์พร้อมหน้ากัน จึงกล่าวได้ว่าวันไหว้พระจันทร์
เป็นวันแห่งการอยู่พร้อมหน้าของครอบครัว
การอธิษฐานขอพรที่ควรขอจากพระจันทร์ ควรเป็นเรื่องของความรัก
ไหว้อธิษฐานเรื่องความรักจะสมหวัง , ความสัมพันธ์ในครอบครัว
หรือเรื่องโชคลาภ
ขั้นตอนพิธีการไหว้พระจันทร์
ประเพณีการไหว้พระจันทร์จะเริ่มต้นตอนหัวค่ำซึ่งดวงจันทร์เริ่มปรากฏบน
ท้องฟ้า จะไหว้กลางแจ้งหลังพระอาทิตย์ตกดินหรือเริ่มตอนหัวค่ำ
(เมื่อเห็นพระจันทร์ก็สามารถไหว้ได้เลย)
การตั้งโต๊ะจะจัดให้เรียบร้อยก่อนพระจันทร์ลอยสูงเกินขอบฟ้า
และเก็บก่อนที่พระจันทร์เลยหัวไปหรือเมื่อเทียนดอกใหญ่ดับลง
สถานที่ไหว้พระจันทร์อาจเป็นลานบ้านหรือดาดฟ้าก็ได้
พิธีการจะดำเนินต่อไปจนถึงประมาณ 4-5 ทุ่ม
บางบ้านอาจจะไหว้พระจันทร์ที่ลานหน้าบ้าน ดาดฟ้า โดยมีการตั้งโต๊ะ
ทำซุ้มต้นอ้อย มีธูปเทียน กระดาษเงินกระดาษทองที่พับเป็น เงินตราจีน โคมไฟ และสิ่งของเซ่นไหว้
เครื่องบวงสรวงที่ใช้จะไหว้ด้วยของเจเหมือนไหว้เจ้าแม่กวนอิม ซึ่งไหว้พระจันทร์เพื่อให้มีคู่ คนจีนจะถวายอาหารเป็นเลขคู่
แต่บางคนอาจถวายอย่างละ 5 ก็ได้ ของไหว้ควรเป็นของแห้ง
เพราะการไหว้พระจันทร์จะทำพิธีในตอนกลางคืน
หากไหว้ด้วยของสดอาจเน่าเสียได้ง่าย
สิ่งที่ขาดไม่ได้สำหรับเทศกาลไหว้พระจันทร์ก็คือ ขนมไหว้พระจันทร์
ที่ใช้เป็นเครื่องเซ่นไหว้เทพเจ้าดวงจันทร์ โดยคนจีนจะเรียกว่า
ขนมเอี้ยปิ่ง ซึ่งหมายถึงความพรั่งพร้อม สมบูรณ์ และความสมหวัง
เป็นสิริมงคลแก่ผู้ไหว้
หลังเสร็จพิธีทุกคนในครอบครัวจะตั้งวงแบ่งกันกินขนมไหว้พระจันทร์ โดยขนมต้องนำมาหั่นแบ่งให้เท่ากับจำนวนคนในครอบครัว ห้ามเกินหรือขาด และแต่ละชิ้นต้องมีขนาดที่เท่ากัน
ขนมไหว้พระจันทร์จึงเป็นสัญลักษณ์ของความสามัคคี
ความกลมเกลียวคนในครอบครัว ดังนั้น รูปลักษณะของขนมไหว้พระจันทร์
จะต้องทำเป็นก้อนวงกลมเท่านั้น นับว่ามีคุณค่าแก่การสืบทอดและเผยแพร่ตลอดไป
ของไหว้
ของไหว้ประกอบไปด้วย
– น้ำชาหรือใบชา 4 ถ้วย
– อาหารเจ 4 อย่าง เช่น วุ้นเส้น, ดอกไม้จีน, เห็ดหูหนู, เห็ดหอม, ฟองเต้าหู้ เป็นต้น
– ขนมหวาน 4 อย่าง เช่น ขนมไหว้พระจันทร์ ขนมเปี้ยะ สาคูแดง 4 ถ้วย ขนมโก๋สีขาว
– ผลไม้ 4 อย่าง ควรเป็นผลไม้ที่เป็นมงคล เช่น
ผลไม้
ทับทิม ที่มีเมล็ดมากมาย หมายถึง การมีลูกเต็มบ้าน หลานเต็มเมือง
แอปเปิ้ล หมายถึง ความสงบสุข สันติ
ส้มโอ หัวเผือก
องุ่น หมายถึง มีแต่ความเพิ่มพูน
ส้ม หมายถึง เป็นสิ่งมหามงคล
สาลี่ หมายถึง มีแต่เรื่องดีๆ สิ่งดีๆ เข้ามาในชีวิต
ดอกไม้สด 1 คู่ ธูป 3 ดอก หรือ 5 ดอก เทียน 1 คู่ และกระถางธูป
ของใช้ส่วนตัวของผู้หญิง เช่น ชุดเครื่องแป้ง เครื่องสำอาง เครื่องประดับ เครื่องแต่งกายของผู้หญิง
โคมไฟ เพื่อให้มีชีวิตที่สว่างไสว
อ้อย 1 คู่ สำหรับทำเป็นซุ้ม
กระดาษ
ไหว้พระจันทร์ กระดาษเงิน กระดาษทอง เช่น ค้อซี, กอจี๊, เนี้ยเก็ง,
โป๊ยเซียนตี่เอี๊ย คือ กระดาษเงินกระดาษทอง, เนี้ยเพ้า คือ
ชุดเจ้าแม่พระจันทร์
บทสวดไถ่อิมแชกุงเสี่ยเก็ง ?พระคัมภีร์แม่พระจันทร์?
ไถ่ อิม ผ่อ สัก เฮี่ยง ตัง ไล๊
โชย เต๊ง ตี่ เง็ก กิ๋ว เต่ง ไค
จับ บ่วง โป้ย โซย จู ผ่อ สัก
จู ฮุก ผ่อ สัก เหลียง เปียง ไป๊
จู จุง ฮุก เก่ง บ่อ ฮุ๊ง ตี่
ฉุก จุ้ย โน๊ย ฮวย หมั๋ว ตี่ ไค
ท้าว ตั่ว ฉีก จั๊ง จู ป้อ ถะ
พั๊ว ซอ สี่ ไก่ งั้ง กวง เม็ง
เจก ฮุก ป่อ ตับ ที ตี่ อึง
หยี่ ฮุกป่อ ตับ แป๋ บ้อ อึง
ต่อ แซ แป่ บ้อ เจ็ง ฮก ซิ่ว
ก่วย สี่ แป่ บ้อ จ๋า เถี่ยว แซ
นำ มอ ฮุก นำ มอ หวบ
นำ มอ ออ นี ถ่อ ฮุก
ที ล๊อ ซี๊ง ตี่ หล่อ ซี๊ง
นั๊ง หลี่ หลั่ง หลั่ง หลี่ ซิง
เจก เฉียก ใจ เอียง ฮ่วย อุ่ย ติ๊ง
อู่ หนั่ง เนี่ยม ติ๊ก ฉีก เพียง ไถ่ อิม เก็ง
แซ ซี่ ปุก ตะ ตี่ เง็ก มึ๊ง
ดังนั้นการชมดวงจันทร์พร้อมหน้าพร้อมกัน รับพลังจากจันทราเทพ ถือเป็นรักแห่งนิรันดร์ เพราะวันดีๆ แบบนี้จะมีเพียงปีละครั้ง นอกจากนี้ยังจะได้รับประทานอาหารพร้อมหน้ากันภายใต้พระจันทร์เต็มดวง อันเป็นการนำพาความสุขสมบูรณ์มาสู่สมาชิกครอบครัวได้เป็นอย่างดี
